*********************************************************
ที่มา: ตำนานท้องถิ่นอันศักดิ์สิทธิ์ของภาคใต้ โดยเฉพาะในจังหวัดพัทลุง ซึ่งมีหลายตำนาน บางตำนานเล่าว่าพระนางเกิดจากไม้ไผ่ที่มีพรรณเลือดขาว
เนื้อเรื่องย่อ (ฉบับพัทลุง): พระนางเลือดขาวเป็นผู้มีบุญญาธิการ มีความเลื่อมใสในพระพุทธศาสนาอย่างยิ่ง โดยบางตำนานเล่าว่าพระนางและสามี (พระยากุมาร) ได้สร้างและทำนุบำรุงวัดวาอารามสำคัญหลายแห่งในพื้นที่ เช่น วัดเขียนบางแก้ว มีบทบาทในการเผยแผ่และจรรโลงพระพุทธศาสนาให้รุ่งเรือง เป็นที่เคารพศรัทธาของชาวใต้ (ส่วนอีกตำนานเชื่อมโยงกับนางมัสสุหรีที่ถูกประหารและเลือดเป็นสีขาว)
ที่มา: ตัวละครที่มาจากตำนานพญานาค หรือได้รับแรงบันดาลใจจากวรรณกรรม/ละครที่เกี่ยวข้องกับพญานาค
เนื้อเรื่องย่อ: นางเป็นธิดาของพญานาค หรือหญิงสาวที่มีเชื้อสายนาค (ครึ่งคนครึ่งนาค) ซึ่งมีความงดงามและมีอิทธิฤทธิ์ นางมีความรักกับมนุษย์ (พระเอก) ทำให้เกิดอุปสรรคมากมายเพราะความแตกต่างระหว่างภพภูมิและอาจมีผู้ไม่หวังดีมาตามล่าหวังเอาสมบัติหรืออิทธิฤทธิ์ของนาง นางเพชรนาคีต้องต่อสู้เพื่อความรักและปกป้องตนเองและคนรัก ก่อนที่ทั้งสองจะสามารถครองรักกันได้
ที่มา: ชื่อตัวละครที่ค่อนข้างใหม่ อาจปรากฏในบทหนังตะลุงร่วมสมัย หรือเป็นชื่อที่ผู้เขียนบทตั้งขึ้นเพื่อสื่อถึงนางเอกที่มีความทันสมัยหรือมีบุคลิกโดดเด่น
เนื้อเรื่องย่อ (ฉบับสมมติ): อาจเป็นหญิงสาวที่ต้องเข้าไปพัวพันกับเรื่องราวความขัดแย้งระหว่างฝ่ายธรรมะกับอธรรม หรือเป็นหญิงที่ถูกเข้าใจผิดจนเกิดเรื่องราววุ่นวาย ต้องแสดงความกล้าหาญหรือความฉลาดเพื่อแก้ไขสถานการณ์และพิสูจน์ความบริสุทธิ์ของตนเอง
ที่มา: ตัวละครสมทบ/นางรอง หรือชื่อนางเอกในเรื่องแต่งใหม่เพื่อสื่อถึงความงามของตัวละคร
เนื้อเรื่องย่อ (ฉบับทั่วไปในหนังตะลุง): มักเป็นนางเอกที่มีรูปโฉมงดงามตามชื่อ หรือเป็นนางที่พระเอกหลงรัก นางอาจจะถูกกลั่นแกล้งโดยนางร้าย เช่น นางเบียน (ตัวโกงฝ่ายหญิง) หรือถูกกษัตริย์/เจ้าเมืองรูปชั่วตัวดำแย่งชิงไป นางโฉมงามจะต้องใช้สติปัญญาและความดีงามต่อสู้กับอุปสรรคต่าง ๆ ก่อนที่พระเอกจะมาช่วยเหลือนางไว้ได้
ที่มา: ตัวละครสมทบที่อาจปรากฏในบทหนังตะลุงเรื่องใดเรื่องหนึ่ง หรือเป็นชื่อนางเอกในเรื่องแต่งใหม่
เนื้อเรื่องย่อ (ฉบับทั่วไปในหนังตะลุง): มักจะรับบทเป็นนางเอกหรือนางในวรรณคดีที่ต้องพลัดพรากจากสามีหรือคู่รัก (พระเอก) โดยอาจถูกกลั่นแกล้ง ถูกใส่ร้าย หรือเกิดเหตุเภทภัยให้ต้องเดินทางผจญภัย หนังตะลุงบางคณะอาจใช้ชื่อนี้เป็นนางเอกในเรื่องจักร ๆ วงศ์ ๆ หรือเรื่องพื้นบ้านที่เน้นความซื่อสัตย์ ความอดทน และความดีงาม ซึ่งสุดท้ายความดีก็จะนำพาให้นางได้กลับมาอยู่กับพระเอกอย่างมีความสุข
ที่มา: ตำนานพื้นบ้านของเกาะลังกาวี (ปัจจุบันคือส่วนหนึ่งของมาเลเซีย) และเชื่อมโยงกับตำนานในภาคใต้ของไทย
เนื้อเรื่องย่อ: มัสสุหรีเป็นหญิงสาวชาวไทยมุสลิมที่มีความงามเป็นที่เลื่องลือ ได้แต่งงานกับเจ้าชายหรือน้องชายของเจ้าเมืองลังกาวีชื่อ ดารุส แต่ถูก นางมะโฮรา ภรรยาหลวงของเจ้าเมืองหรือผู้ที่อิจฉาริษยาใส่ร้ายว่ามีชู้ เมื่อสามีไปออกรบ นางถูกสั่งประหาร แม้จะพยายามยืนยันความบริสุทธิ์ก่อนตาย
ที่มา: ตัวละครหลักจากวรรณคดีเรื่อง อิเหนา
เนื้อเรื่องย่อ (ฉบับหนังตะลุง): นางบุษบาเป็นธิดาของท้าวดาหาและประไหมสุหรี เป็นหญิงที่งดงามยิ่งกว่านางใดในชวา และเป็นคู่หมั้นของ อิเหนา ตามประเพณีวงศ์เทวา แม้จะถูกหมั้นหมายกับอิเหนา แต่องค์ปะตาระกาหลา (เทวดาบรรพบุรุษ) โกรธอิเหนาที่หลงรักนางจินตะหรา ไม่ยอมมาอภิเษกกับบุษบา จึงบันดาลให้เกิดเรื่องวุ่นวาย โดยให้นางบุษบาถูกลมพายุหอบหายไปจากพิธีวิวาห์กับระตูจรกา ทำให้นางต้องพลัดพรากจากอิเหนาและเผชิญความลำบากต่าง ๆ ก่อนที่อิเหนาจะออกตามหาและในที่สุดก็ได้กลับมาครองคู่กัน
